Aspergillus
Aspergillus P. Micheli ex Haller (kropidlak) – rodzaj grzybów z rodziny Trichocomaceae.
Saprotrofy, rzadko pasożyty. Występują w wilgotnych miejscach. Rozmnażają się za pomocą zarodników tworzących się na trzoneczkach, nadając im kształt kropidła. Ze względu na zabarwienie grzybni możemy podzielić gatunki następująco:
grzybnia żółto-pomarańczowa
- kropidlak żółty (Aspergillus flavus)
- kropidlak zielony (Aspergillus glaucus)
- kropidlak pomarańczowy (Aspergillus ochraceus)
grzybnia czerwona
- kropidlak czerwony (Aspergillus ruber)
- kropidlak różowy (Aspergillus roseus)
- kropidlak różnobarwny (Aspergillus versicolor)
grzybnia zielona
- kropidlak różnobarwny (Aspergillus versicolor)
grzybnia czarna
- kropidlak popielaty (Aspergillus fumigatus)
- kropidlak czarny (Aspergillus niger)
- Aspergillus terreus
Znaczenie
- Niektóre gatunki kropidlaka (np. A. fumigatus) powodują choroby (aspergilozy) u ludzi np. grzybice skóry, grzybice płuc lub astmę oskrzelową, a także produkują aflatoksyny (np. A. flavus).
- Niektóre gatunki Aspergillus są wykorzystywane w przemyśle. W Azji Aspergillus oryzae (jap. kōji) jest wykorzystywany w procesach fermentacji podczas produkcji alkoholu z ryżu (np. sake), a także pasty miso i sosu sojowego. Innym gatunkiem używanym w Azji podczas produkcji napojów alkoholowych jest A. awamori (tzw. czarny kōji). W biotechnologii A. niger służy do produkcji kwasu cytrynowego i różnych enzymów.
- A. nidulans jest wykorzystywany w biologii jako organizm modelowy. Poznano cały genom tego organizmu – ma on wielkość około 30 milionów par zasad i zawiera około 9500 genów kodujących białka. Zsekwencjonowano również genomy innych gatunków kropidlaka, m.in. patogennego A. fumigatus i stosowanego w biotechnologii A. oryzae.
